برحذر مىدارد . بلعم را به سگ ماننده نموده و مىفرمايد : « فروخوان برآنان داستان آن‌كس كه نشانه‌هاى خود او را آورديم و او بركندن آنها را از خود خواست » . « 3 » اين آيه اشاره مىكند به كسى كه خداوند او را به آيات خود از كتاب و حكمت و عبادت و طاعت مخصوص گردانيد پس آنگاه او را به خود واگذاشت . و خاصيت نفس اماره چنانست كه مىخواهد اينها را از خود بركند و به سوى دنيا و فريبندگىها و شهوتهاى آن روى آرد و در جستجوى مال و جاه و شهوت و رياست و بدنبال هواى نفس باشد . و چون هماى عالى همت او از ياد حق‌طلبى و محبتش پربندد ، شيطانش دريابد و در زمره نابود شوندگان و گمراهان از حق‌جوئيش قرار دهد ، تا روشن گردد معصوم آن كسى است كه خدايش نگهدارد ، همانسان كه - در حكايت يوسف - عليه السّلام - هنگام حيلت‌گرى زن عزيز مصر - مىفرمايد : « 4 » « و عزم او نموده بود اگر برهان پروردگار خود نمىديدى » . درين داستان اشارتست كه سالك حق‌جوى وگرچه به بالاترين مقامات رسيده باشد از امتحانات الهى غافل نتواند بود ، تا آن ناسالك را چه رسد كه در درياى شهوتها غرقه و به دست گناهان اسير و به آتش ظلمتها سوخته است ! پس رهرو راستين و حتى سالك و اصل مىبايد به پيامبر اكرم و ائمه‌ى معصومين - عليهم السلام - و حكماى بزرگ سلف از امت او و عرفائى كه به نور پيرويش به فوز و فلاح رسيده‌اند اقتدا نموده و تا زمانى كه در دنياست در مجاهدتها و مخالفت با هواها را هرگز به روى خود نبندد و همچنين ابواب تنعّمات و تمتّعات دنيائى چون خوراك و پوشاك و نوشيدنيها و مركبهاى سوارى را بر خويش نگشايد ، و از خوردن چيزهاى شبهه‌ناك و فراخىجوئى در دنيا و متابعت هواى نفس و غوطه‌ورى و توجه زياد به زندگى دنيا بپرهيزد . و درين آيه ژژف نگرد كه : « اگر مىخواستيم او را بالا مىبرديم ، ليكن او به سوى زمين گرائيد و متابعت هواى خود كرد » ، « 5 » كه راهنماى جامعى در فكر و سير بسوى

--> ( 3 ) - وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها . [ سوره اعراف 7 / 175 ] ( 4 ) - وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ . [ سوره يوسف 12 / 24 ] ( 5 ) - وَ لَوْ شِئْنا لَرَفَعْناهُ بِها وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ . [ سوره اعراف 7 / 176 ]